CUA DỪA CÓ PHẢI LÀ ỐC MƯỢN HỒN 1

CUA DỪA CÓ PHẢI LÀ ỐC MƯỢN HỒN

Có thể  bạn đã quen thuộc với những con ốc mượn hồn, loài động vật giáp xác nhỏ bé và đáng yêu thường lang thang dọc theo bãi biển với thân mình ẩn trong vỏ sò. Bài viết này sẽ giới thiệu độc giả gặp gỡ họ hàng to lớn của chúng, cua dừa.

Cua dừa (Birgus latro) có vẻ khác thường: Chúng to lớn một cách phi lý, sống trên cạn và là loài giáp xác săn chim. Nhưng trong môi trường hoang dã, trên các hòn đảo biệt lập, những đặc điểm đặc biệt đó có tác dụng vô cùng tốt đối với chúng. Sải chân của cua dừa lên đến một mét, chúng có sức bám đáng kinh ngạc, khả năng leo tròe phi thường và chúng có thể nâng vật nặng bằng một đứa trẻ 10 tuổi.

Phân loại khoa học cua dừa:
Giới: Animalia
Ngành: Arthropoda
Phân ngành: Crustacea
Lớp: Malacostraca
Bộ: Decapoda
Liên họ: Paguroidea
Họ: Coenobitidae (Cua dừa cùng họ với ốc mượn hồn)
Chi: Birgus
Loài: B. latro

CUA DỪA LÀ GÌ?

ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CUA DỪA

Cua dừa là loài duy nhất của chi Birgus và là một loài ốc mượn hồn trên cạn. Đây là động vật chân đốt sinh sống trên cạn lớn nhất thế giới, và có lẽ là ở trên giới hạn kích thước lớn nhất cho động vật trên cạn bộ khung xương ngoài trong bầu khí quyển Trái Đất. Với trọng lượng lên đến 4,1 kg. Nó có thể phát triển lên đến chiều dài 1 m từ chân đến chân. Con đực thường lớn hơn con cái. Mai có thể đạt chiều dài 78 mm và rộng đến 200 mm. Nó cho thấy một số thích nghi với cuộc sống trên đất liền.

Nói rằng cua dừa lớn sẽ là một cách nói quá. Chúng không hoàn toàn là loài cua lớn nhất thế giới – đó sẽ là loài cua nhện Nhật Bản (Macrocheira kaempferi), có thể dài tới 3,7 mét tính từ từ móng trái sang phải.

Nhưng cua dừa là loài giáp xác lớn nhất sống cả đời trên cạn, với kỷ lục Guinness thế giới để chứng minh điều đó. Đây cũng là động vật chân đốt sống trên cạn lớn nhất, nhóm động vật không xương sống bao gồm côn trùng, nhện và rết.

Cơ thể của cua dừa, giống như tất cả decapoda, được chia thành phần phía trước (đầu ngực), trong đó có 10 chân, và bụng. Cặp chân phía trước nhất có càng lớn. (Móng vuốt), bên trái lớn hơn bên phải. Hai cặp chân tiếp theo với móng nhọn, cho phép cua dừa leo lên bề mặt thẳng đứng hoặc nhô ra. Cặp chân thứ tư nhỏ với càng giống như nhíp ở cuối, cho phép cua dừa trẻ bám chặt vào bên trong vỏ hoặc vỏ dừa để tự bảo vệ, cua trưởng thành sử dụng cặp này cho đi bộ và leo trèo. Cặp chân cuối cùng rất nhỏ và được sử dụng bởi cua cái để chăm sóc trứng của chúng, và những con đực trong giao phối. Cặp chân cuối cùng này thường nằm bên trong mai, trong khoang chứa các cơ quan hô hấp. Có một số sự khác biệt về màu sắc giữa các loài cua dừa trên hòn đảo khác nhau, từ màu đỏ da cam đến tím xanh, trong hầu hết các vùng, màu xanh da trời là màu sắc chủ đạo, nhưng ở một số nơi, các cá thể có màu đỏ.

Không giống như cốc mượn hồn khác, những con cua dừa lớn không mang vỏ nhưng thay vì đó làm cứng lưng bụng bằng bồi lên chất kitin và đá phấn. Không bị hạn chế bởi các giới hạn vật lý của cuộc sống trong một vỏ cho phép loài này phát triển lớn hơn nhiều so với con ốc mượn hồn khác trong họ Coenobitidae. Như hầu hết cua thực sự, cua dừa uốn cong đuôi xuốnng dưới thân để bảo vệ. Bụng đã được làm cứng bảo vệ cua dừa và giảm mất nước trên mặt đất nhưng được thay theo định kỳ.

CUA DỪA CÓ PHẢI LÀ ỐC MƯỢN HỒN 2

VÒNG ĐỜI CUA DỪA

Cua dừa có thể sống đến 60 năm, đạt độ tuổi thành thục sinh dục vào khoảng 5 tuổi. Giao phối xảy ra trên đất liền, nhưng con cái di cư ra biển để đẻ trứng thụ tinh của chúng khi chúng nở. Chúng giao phối từ tháng 5 đến tháng 9 và con cái thả trứng xuống nước.

Như tôm ký cư, cua dừa vị thành niên sử dụng vỏ trống để bảo vệ, nhưng những con trưởng thành phát triển một bộ xương ngoài cứng rắn trên bụng và ngừng mang theo một vỏ. Cua dừa đã phát triển các cơ quan được gọi là “phổi branchiostegal”, được sử dụng thay vì mang thoái hóa để thở.

Khi chúng nở, các ấu trùng phù du trong 3-4 tuần, phân tán trên dừa nổi, khúc gỗ hoặc các bè khác. Sau đó, chúng biến đổi thành những sinh vật giống tôm được gọi là glaucothoe và chìm xuống đáy biển để tìm một lớp vỏ chân bụng thích hợp để bảo vệ. Sau đó, chúng sẽ bắt đầu di chuyển vào bờ, trải qua bốn tuần nữa quanh mốc thủy triều cao trước khi chúng trở thành cua con.

Khi trưởng thành, chúng không còn sử dụng vỏ ốc nữa và thay vào đó dựa vào bộ xương ngoài cứng rắn của mình để bảo vệ chúng khỏi những kẻ săn mồi. (điều này tiến hóa hơn ốc mượn hồn khi ốc mượn hồn trưởng thành cần một chiếc vỏ ốc bảo vệ)

Mặc dù chúng trải qua nhiều giai đoạn ấu trùng trong nước nhưng khi cua dừa trở thành con trưởng thành, chúng không thể bơi. Trên thực t, chúng chết đuối nếu ở dưới nước trong một thời gian dài. Điều này là do thay vì mang, chúng có phổi màng xương cho phép chúng thở trong không khí.

Cua dừa được tìm thấy trên khắp Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, từ các hòn đảo ngoài khơi châu Phi gần Zanzibar đến quần đảo Gambier ở Đông Thái Bình Dương. Chúng thường được tìm thấy trong các khu rừng ven biển với nhiều khe đá và đất để đào hang. Trên một số hòn đảo, chúng có thể được tìm thấy cách bờ đến 6 km.

Con trưởng thành thay vỏ bụng hàng năm và đào hang dài đến 1 m và chúng trong trốn trong đó để tránh bị thương tổn. Nó vẫn còn ở trong hang từ 3 đến 16 tuần, tùy thuộc vào kích thước của chúng. Sau khi lột vỏ, nó cần 1-3 tuần cho xương ngoài cứng lên, tùy thuộc vào thân nó mềm và dễ bị tổn thương hay không, và vẫn trốn để bảo vệ.

CUA DỪA ĂN GÌ?

Tên của chúng đã nói lên tất cả, cua dừa được biết đến với việc bẻ đôi trái dừa xanh để ăn thịt trắng bên trong. Loài này được phổ biến liên quan đến dừa, chúng leo lên cây dừa và ăn quả dừa bằng cách bổ vỏ và ăn cơm dừa. Chân đi bộ của chúng có dạng cong và giống như móng vuốt, đồng thời chúng có phần kẹp vào trong để chúng có thể leo lên cây cọ và các cây khác.

CUA DỪA CÓ PHẢI LÀ ỐC MƯỢN HỒN 3

Tuy nhiên, dừa không phải là một phần quan trọng của chế độ ăn uống của chúng. Cua dừa sẽ ăn trái cây rụng, quả hạch và hạt. Cua dừa lớn ăn trái cây, các loại hạt, và phần lõi của cây đổ, nhưng cũng ăn những chất thối rữa, và bắt cả chuột để ăn.

Có lẽ bất ngờ đối với loài cua, chúng cũng là những kẻ săn mồi khá tàn nhẫn.

Hầu hết các loài cua khác chỉ sống ở mép nước hoặc trong đại dương, và nguồn thức ăn của chúng là động vật chết – giun biển, thịt của những con cua chết khác, đại loại như vậy. Cua dừa không hẳn là những thợ săn hung ác.

Tuy nhiên, cua dừa được biết đến là loài săn mồi của chuột, những loài khác cùng loài và thậm chí cả những loài chim biển di cư lớn, chẳng hạn như bọ hung mà chúng tìm thấy làm tổ trên đảo của chúng. Chúng đã được phát hiện tấn công trong đêm tối và tóm lấy những con mồi không nghi ngờ đi quá gần hang của cua. Đó là sự thích nghi vì nguồn thức ăn của chúng. Trên cạn, đôi khi họ phải tìm thứ gì đó khác ngoài trái dừa. ‘

Chế độ ăn uống đa dạng của cua dừa thậm chí còn khiến một số người cho rằng lý do phi công nổi tiếng Amelia Earhart không bao giờ được tìm thấy khi cô mất tích giữa chuyến bay trên Thái Bình Dương là vì cô bị cua dừa nuốt chửng sau khi bỏ mạng trên đảo Nikumaroro.

 

SỨC MẠNH CẶP CÀNG CUA DỪA

Nếu bạn đã từng thử mở một quả dừa, bạn sẽ biết nó có thể hơi khó khăn. Đối với cua dừa thì không như vậy.

Được trang bị hai chiếc gọng lớn và mạnh mẽ, cua dừa có thể giã và xé toạc lớp vỏ cứng bên ngoài của trái dừa một cách tương đối dễ dàng. Mọi người có thể quen thuộc với càng cua nếu họ cố gắng chọn con vật từ phía trước chứ không phải phía sau. Càng cua dừa có một cạnh răng cưa, thường được gọi là răng vì chúng hoạt động như những chiếc răng trên càng trước. Chúng được sử dụng để bẻ trái dừa.

Kìm bóp cua dừa có thể mạnh hơn nhiều so với sức bóp của con người. Các nhà khoa học đã thử nghiệm lực tác động bởi 29 con cua dừa hoang dã, vô tình bị chúng chèn ép nhiều lần trong quá trình này, và phát hiện ra lực tối đa hơn 1.765 Newton một chút. Để tham khảo, con người có lực cắn tối đa từ 1.100 đến 1.300 Newton, dựa trên một nghiên cứu sử dụng mô hình ảo của hộp sọ người.

Khối lượng cua càng lớn thì lực kìm càng lớn. Khi tăng kích thước cho một con cua dừa nặng bốn kg đã trưởng thành hoàn toàn, lực tối đa sẽ là khoảng 3.300 Newton.

Cua dừa cũng có thể nâng khối lượng lên đến khoảng 30 kg, xấp xỉ trọng lượng của một đứa trẻ 10 tuổi. Móng vuốt mạnh mẽ và sức mạnh của chúng rất cần thiết để tiếp cận các nguồn thức ăn khác nhau của chúng.

CUA DỪA CÓ PHẢI LÀ ỐC MƯỢN HỒN 4

 

MỐI QUAN HỆ GIỮA CUA DỪA VÀ CON NGƯỜI

Cua dừa được tìm thấy trên các hòn đảo trên Ấn Độ Dương và các khu vực của Thái Bình Dương như xa về phía đông là quần đảo Gambier, phản ánh sự phân bố của dừa, nó đã tuyệt chủng tại hầu hết các khu vực có dân số đáng kể, bao gồm đất liền Úc và Madagascar.
Chưa có nhiều nghiên cứu quy mô lớn về quần thể cua dừa. Chúng tôi không biết chính xác có bao nhiêu loài, nhưng Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã liệt chúng vào danh sách các loài Sẽ nguy cấp.

Cua dừa không có nhiều kẻ săn mồi, nhờ những ngôi nhà trên đảo thường biệt lập của chúng. Tuy nhiên, một trong những mối đe dọa lớn nhất mà chúng phải đối mặt là từ con người.

Chúng là một con cua lớn, nên rõ ràng chúng có rất nhiều thịt cua. Thực sự rất khó để nói với người dân trên đảo rằng bạn nên bảo vệ các loài này khi đó là nguồn thức ăn của chúng. Các cộng đồng ngư dân dựa vào họ để kiếm thức ăn, nhưng cũng để bán. Nó có thể có tác động lớn đến loài.

Quần thể cua dừa đã cạn kiệt trên các đảo sinh sống do khai thác quá mức, mà còn mất môi trường sống. Tốc độ tăng dân số chậm của chúng sẽ trở thành một vấn đề đối với sự tồn tại của loài. Có các quy định để giúp bảo vệ cua dừa trên nhiều đảo Thái Bình Dương mà chúng sinh sống, mặc dù các chi tiết cụ thể của chúng được xác định bởi mỗi quốc gia.

Kích thước thu hoạch tối thiểu được sử dụng trên nhiều đảo ở Thái Bình Dương – ở một số địa điểm, con cái mang trứng ở mặt dưới cũng được bảo vệ đặc biệt. Một số chính phủ đã đặt ra hạn ngạch đối với số lượng cua có thể đánh bắt và có thể cần phải có giấy phép để xuất khẩu loài này, mặc dù ở các khu vực khác, việc xuất khẩu cua dừa hoàn toàn bị cấm.

Một mối đe dọa khác đối với loài này là tổng số nhà trên đảo bị mất. Nhiều quần thể cua dừa sống phụ thuộc vào các đảo san hô thấp. Mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu là mối đe dọa lớn đối với các loại môi trường sống này, với một số có nguy cơ bị mất hoàn toàn vào đại dương.

Share Post
4.6/5 - (7 votes)

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Shopping Cart